|
«گفتمان و قدرت در توسعه سیاسی ایران؛ خوانشی انتقادی از دو روایت ایرانی– اسلامی و مدرن»
|
معصومه محمدی   ، مجتبی مقصودی ، محمد توحیدفام ، محمد طاهری خنکداری |
| دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، mailto:Mojtaba.Maghsoudi@iau.ac.ir |
|
|
چکیده: (22 مشاهده) |
این پژوهش با هدف واکاوی نقش گفتمان و قدرت در فرآیند توسعه سیاسی ایران، به تحلیل انتقادی دو روایت مسلط یعنی گفتمان ایرانی–اسلامی و گفتمان مدرن میپردازد. سؤال اصلی تحقیق آن است که: دو گفتمان ایرانی–اسلامی و مدرن چگونه از منظر مفاهیم قدرت، مشروعیت و نظم سیاسی، بر فرآیند توسعه سیاسی در ایران تأثیرگذار بودهاند؟ بر این اساس، فرضیه تحقیق بر آن استوار است که گفتمان ایرانی–اسلامی با تأکید بر اقتدار معنوی، هویت جمعی و مقاومت فرهنگی، و گفتمان مدرن با تمرکز بر عقلانیت ابزاری، تفکیک قوا و حقوق فردی، هر یک به نحوی خاص امکانها و محدودیتهایی را برای توسعه سیاسی در ایران رقم زدهاند. روش تحقیق بهکاررفته در این مطالعه، تحلیل گفتمان انتقادی با رویکرد نرمان فرکلاف است که در آن پیوند میان ساختارهای زبانی، قدرت و ایدئولوژی مورد واکاوی قرار میگیرد. اطلاعات و دادههای پژوهش از طریق تحلیل متون سیاسی، اسناد رسمی، سخنرانیها و متون نظری مرتبط با هر دو گفتمان گردآوری شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که گفتمان ایرانی–اسلامی در پی نهادینهسازی الگویی خاص از توسعه سیاسی مبتنی بر ارزشهای بومی و دینی است که در تعارض یا تعامل با مؤلفههای گفتمان مدرن قرار میگیرد. در عین حال، هیچیک از این دو گفتمان بهتنهایی نتوانستهاند زمینههای توسعه سیاسی پایدار و جامع را فراهم کنند. در نتیجه، تلفیق انتقادی و انعطافپذیر این دو روایت، همراه با بازاندیشی در بنیانهای معرفتی آنها، میتواند افقهای نوینی را برای توسعه سیاسی در ایران بگشاید.
|
|
| واژههای کلیدی: گفتمان، قدرت، توسعه سیاسی، گفتمان ایرانی–اسلامی، گفتمان مدرن |
|
|
متن کامل [PDF 650 kb]
(15 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/5/29 | انتشار: 1403/12/20
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
