fa در میـانـه راه توسـعـه ایـران ازپادشکنندگی تا تکرار تاریخی انسداد توسعه تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lotus="" style="font-family:">این مقاله به تحلیل چرایی تداوم توسعه‌نیافتگی با رویکرد اقتصاد سیاسی ایران می‌پردازد و با تلفیق سه چارچوب نظری، مدلی مفهومی برای تبیین انسداد توسعه ارائه می‌دهد. نخست، نظریه نهادگرایی جدید، بر اهمیت نهادهای رسمی و غیررسمی در شکل‌دهی به مسیر توسعه تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که ایران به‌جای نهادهای فراگیر، درگیر ساختارهای رانتی و انحصاری است. دوم، مفاهیم &laquo;پادشکنندگی&raquo; و &laquo;قوه سیاه&raquo; از دیدگاه نسیم نیکولاس طالب، چارچوبی برای تحلیل رفتار سیستم‌ها در مواجهه با بحران ارائه می‌دهد؛ در حالی‌که بسیاری از جوامع از بحران‌ها می‌آموزند و تقویت می‌شوند، ساختار تصمیم‌گیری در ایران در برابر بحران‌ها واکنش انقباضی دارد و نخبگان تصمیم‌گیرنده از تبعات تصمیمات خود مصون‌اند. سوم، تحلیل جامعه‌شناختی علی‌رضا قلی، نشان می‌دهد که چگونه انسداد تاریخی قدرت و حذف نخبگان اصلاح‌طلب، مانع از نهادسازی مدرن و شکل‌گیری دولت توسعه‌گرا در ایران شده است. در مجموع، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ترکیب ناکارآمدی نهادی، غیبت پوست در بازی، اقتصاد رانتی و نخبه‌زدایی تاریخی، موجب شکل‌گیری چرخه‌ای خودتقویت‌شونده از توسعه‌نیافتگی در ایران شده است. اصلاح این وضعیت مستلزم بازآرایی نهادی، توزیع عادلانه قدرت و شفاف‌سازی مسئولیت تصمیم‌گیرندگان است.</span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This article analyzes the persistence of underdevelopment in Iran&rsquo;s political economy through the integration of three theoretical frameworks, offering a conceptual model to explain the structural deadlock. First, the new institutional theory highlights the crucial role of formal and informal institutions in shaping developmental paths. It demonstrates that instead of inclusive institutions, Iran&rsquo;s system is characterized by rent-seeking and monopolistic structures. Second, Nassim Nicholas Taleb&rsquo;s concepts of &ldquo;antifragility&rdquo; and &ldquo;black swan power&rdquo; provide a lens for analyzing how systems respond to shocks and crises. While resilient systems grow stronger through adversity, Iran&rsquo;s decision-making apparatus tends to react defensively, and elites are often insulated from the consequences of their decisions&mdash;lacking real &ldquo;skin in the game.&rdquo; Third, Alireza Ghali&rsquo;s sociological analysis reveals how historical power blockage and the elimination of reformist elites have prevented modern institutionalization and the emergence of a developmental state. Collectively, the article argues that the combination of institutional inefficiency, the absence of antifragile mechanisms and transparency, the perpetuation of rentier economics, and the systematic removal of transformative elites has entrenched a self-reinforcing cycle of underdevelopment in contemporary Iran. Breaking this cycle requires structural institutional reform, equitable distribution of power, and mechanisms of accountability that bind decision-makers to the outcomes of their actions.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اقتصاد سیاسی, ایران, نهادگرایی, پادشکنندگی, قوه سیاه, انسداد تاریخی, توسعه‌نیافتگی. Political Economy, Iran, Institutionalism, Antifragility, Black Swan Power, Historical Blockage, Underdevelopment 87 124 http://ipsj.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-127-1&slc_lang=fa&sid=1 Vorya Shabrandi وریـا شبــرندی veryashabrandi@gmail.com 1003194753284600537 1003194753284600537 Yes University of Guilin University دانشگاه گیلان Sajjad Bahrami Moghadam سجاد بهرامی مقدم sajadbahrami@gmail.com 1003194753284600538 1003194753284600538 No University of Guilin University دانشگاه گیلان